برگزیده فراایران کوروش شیشه‌گران

نقاش ، گرافیست ، طراح داخلی ساختمان

تحصیلات: هنرستان هنرهای زیبای تهران
دانشکده هنرهای تزئینی (دانشگاه هنر) رشته معماری داخلی

نمایشگاه‌های انفرادی :
1352 نمایشگاه نقاشی در گالری مس
1352 نمایشگاه نقاشی در دانشگاه ملی ایران (دکتر بهشتی) – دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی
1353 نمایشگاه نقاشی در گالری مس
1355 نمایشگاه نقاشی در گالری ایران و مس به طور همزمان
1357 نمایشگاهی تحت عنوان هنر برای تولید (طراحی و ساخت اشیاء) – و یا مجسمه های کاربردی – در محل کلاس آزاد هنرهای تجسمی
1368 نمایشگاه نقاشی در گالری کلاسیک
1369 نمایشگاه نقاشی در گالری گلستان (در ارتباط با جنگ)
1371 نمایشگاه نقاشی در گالری گلستان
1375 نمایشگاه فردی در گالری آریا (عکسکارها)
1376 نمایشگاه نقاشی در گالری گلستان
1391 نمایشگاه نقاشی در گالری اُپرا، لندن

جوایز:
دریافت تقدیر نامه از سازمان ملل متحد ، برای ساختن پوستر )صلح در لبنان (
برنده ی اول مسابقه ی هزاره جهانی نقاشی در ایران
تقدیر شده ی هیئت داوران در اولین بینال بین المللی نقاشی جهان اسلام
فروش آثار مختلف به کلکسونرهای داخلی وخارجی و نیز موزه هنرهای معاصر تهران .

نمایشگاه های گروهی (داخلی و خارج از کشور):
1352 نمایشگاه نقاشی جهانی هنرهای تجسمی تهران
1354 شرکت در نمایشگاه نقاشی دهمین سالگرد نگارخانه ایران
1355 شرکت در نمایشگاه نقاشی چهاردهمین سالگرد گالری مس
1355 شروع یک دوره پوسترهای اجتماعی و ادامه آن تا سال ۱۳۶۰
1356 شرکت در نمایشگاه نقاشی بین المللی واشنگتن – آمریکا
1357 شرکت در نمایشگاه نقاشی بین المللی سوئیس – شهر بال
1358 نمایشگاه پوستر در دانشگاه تهران – کتابخانه مرکزی
1358 نمایشگاه پوستر در کانون محققین ایران – (به دعوت کانون محققین ایران جهت بحث و تحلیل)
1358 نمایشگاه پوستر در کانون نویسندگان ایران
1369 شرکت در نمایشگاه نقاشی پرتره سازان ایران – موزه هنرهای معاصر تهران
1369 شرکت در نمایشگاه نقاشی معاصر ایران در گالری آذین
1369 شرکت در نمایشگاه نقاشی موزه هنرهای معاصر – به نفع زلزله زدگان گیلان
1370 شرکت در بینال اول ایران در موزه هنرهای معاصر ( به صورت مدعو )
1371 شرکت در نمایشگاه نقاشی معاصر ایران – در محل نمایشگاه های بین المللی
1372 شرکت در نمایشگاه نقاشی معاصر ایران – در محل نمایشگاه های بین المللی تهران
1372 شرکت در نمایشگاه نقاشی در کشور دبی
1372 شرکت در نمایشگاه نقاشی معاصر ایران – درگالری برگ
1374 شرکت در نمایشگاه نقاشی طراحی معاصر ایران نگارخانه برگ
1376 شرکت در نمایشگاه گروهی در نگارخانه برگ
1376 شرکت در چهارمین بینال نقاشی معاصر ایران ( بصورت مدعی ) در موزه هنرهای معاصر تهران
1377 شرکت در نمایشگاه هنر معاصر ایران در جزیره قشم
1377 شرکت در نمایشگاه هنر معاصر ایران در کشور ترکمنستان
1378 شرکت در نمایشگاه هنر معاصر ایران در لندن
1378 شرکت در نمایشگاه هنر معاصر ایران در سوئیس – ژنو
1378 شرکت در بینال آسیایی بنگلادش – داکا
1378 شرکت در نمایشگاه طراحی بین المللی در موزه هنرهای معاصر تهران
1378 شرکت در نمایشگاه طراحی معاصر در نگارخانه برگ
1378 شرکت در نمایشگاه نقاشی گالری طراحان آزاد
1378 شرکت در نمایشگاه نقاشی خانه هنرمندان ایران
1379 شرکت در نمایشگاه آثار برگزیده هنرمندان برجسته ایران در قرن بیستم
1379 شرکت در نمایشگاه هنر نقاشی معاصر ایران در کشور اردن
1379 شرکت در نمایشگاه هنر نقاشی معاصر ایران در کشور ایتالیا
1379 شرکت درپنجمین بینال نقاشی معاصر ایران (به صورت مدعو) در موزه هنرهای معاصر تهران
1379 شرکت در نمایشگاه هنر نقاشی معاصر ایران در کشور سوریه
1379 شرکت در نمایشگاه هنر نقاشی معاصر ایران در کشور عمان
1379 شرکت در بینال بین المللی نقاشی جهان اسلام در موزه هنرهای معاصر تهران (به صورت مدعو)
1379 شرکت در نمایشگاه هنر نقاشی معاصر ایران در تعدادی از شهرهای کشور آمریکا (در ارتباط با گفتگوی تمدن‌ها)
1380 شرکت در نمایشگاه گروهی به نفع بیماران مبتلا به MS در فرهنگسرای نیاوران
1381 شرکت در نمایشگاه گروهی به نفع بیماران مبتلا به تالاسمی در فرهنگسرای نیاوران
1381 شرکت در دومین بینال بین‌المللی نقاشی جهان اسلام در موزه هنرهای معاصر تهران
1381 شرکت در بینال جهانی چین ( ۲۰۰۳ )
1383 شرکت در نمایشگاه نگاه معنوی (‌موزه هنرهای معاصر تهران)
1383 شرکت در ششمین بینال نقاشی معاصر تهران (‌موزه هنرهای معاصر تهران)
1389 نمایشگاه گروهی، گوش ون‌گوگ، گالری ۱۰، تهران
1389 نمایشگاه گروهی، مونا لیزا یا لبخند ژوکوند، گالری ۱۰ تهران

کوروش شیشه‌گران در سال ۱۳۲۴ در خانواده‌ای پیشه‌ور چشم به جهان گشود. نیاکان پدریش همه اسلحه‌ساز بودند و نه شیشه‌گر و پدربزرگش را دیده بود که با چه استادی روی تفنگ‌ها با معرق‌کاری گل و بته می‌انداخت و پدرش هم صنعت‌گر خلاق و گچ‌بری زبردست بوده که مستقیماً روی دیوار گچ می‌کشیده و از توی آن گل و بته درمی‌آورده است. از کودکی به نقاشی علاقه پیدا می‌کند و از سوی مدیر مدرسه‌اش که به این شور کوروش توجه می‌کند تشویق می‌شود که: «اگر می‌خواهی نقاش شوی، سعی کن نقاش باسوادی شوی.» و به این ترتیب رشته نقاشی را برای سه سال آخر تحصیل در مدرسه برمی‌گزیند. (۱۳۴۱-۱۳۴۴) «دیدم عاشق این کارم. عشقی که معمولی نبود، و الا با این همه سختی که کشیدم تا حالا وِل کرده بودم.» ویشکایی، وزیری مقدم، کاظمی، قهاری، داودی و گلزاری معلم‌های او هستند. فضای مطلوبی که او را به شکلی جدی با هنر مدرن آشنا می‌کند. بعد از گرفتن دیپلم وارد دانشکده هنرهای تزیینی می‌شود. بعد از گذراندن دوره عمومی، رشته معماری داخلی را ابرمی‌گزیند. ولی پیش از پایان یافتن دانشکده، دو سال درس را رها می‌کند تا خود تجربه و مطالعه کند و نخستین دوره کاری او می‌شود که او آن را “تولید توده‌ای” می‌نامد زیرا با این اعتقاد که اثر هنری برای مردم خلق می‌شود، با رو آوردن به چاپ سیلک شروع به تکثیر تعدادی از آثارش می‌کند. «کارهای اصلی شیشه‌گران در سال ۵۱ و ۵۲ سطوح (فیبر) بسیار تمیز رنگ‌شده‌ای بود ـ خاکستری یا آبی تیره ـ که بر آن شکل‌های ساده بسیار کوچکی – یک صندلی، یک ماشین و … نقش بسته بود. کارهایی مینیمال، با اجرایی بسیار تمیز و دقیق ولی آنسان که به‌یاد دارم نه چندان زیبا.» نخستین نمایش انفرادیش را در سال ۱۳۵۲ درگالری مس برگزار می‌کند و در پایان نمایش کارها، مجموعه آثار خود را رایگان به مردم و تعدادی از موسسات عمومی می‌بخشد.

در دورۀ دوم کاری خود با لهام از نقاشیهای نقاشان باخترزمین و رضا عباسی، آثارش را با شیوه و تکنیک شخصی خود اجرا و تکثیر می‌کند: «هدف و جستجوی کلی، اجرای رسمی و جدی کار چند نقاش به وسیله تکنیک و شیوه کار و بینش یک نقاش دیگر است. به این شکل که بتوان کار چند نقاش مختلف، با تکنیک‌ها، سبک‌ها، فلسفه‌ها و ملیت‌های مختلف را زیر یک طرز کار و یک بینش درآورد.»(۲)

نمایش هم‌زمان آثار در تالار ایران و مس (۱۳۵۵) کاخ جوانان جنوب و شمال شهر و سپس به صورت گروهی در نمایشگاه بال سوییس (۱۳۵۶) در ادامۀ این نگرش به کشیدن پوستر رو می‌آورد: «نظرم این بود که اگر گرافیست، یک زمانی سفارش دهنده را در تولید آثار خود حذف کند، و اثرش را در خدمت بیان مسایل اجتماعی و سیاسی جامعه‌‌ای که در آن زندگی می‌کند قرار دهد، در این صورت پوستر می‌تواند تاثیری به مراتب وسیع‌تر از نقاشی به‌عنوان پدیده‌ای خصوصی، تفریحی و شاید تشریفاتی داشته باشد.» و به این ترتیب پوستر «خیابان شاهرضا هنر است» را “تولید توده‌ای” می‌کند و در سرتاسر خیابان شاهرضا سابق بر دیوارها می‌زند. (۱۳۵۵)

                                                             

در همین سال پوستری را هم با نام «به‌خاطر صلح در لبنان» طراحی می‌کند که تفنگ سرخی با گلی سیاه را به نمایش می‌گذارد و با نصب آن در سطح تهران و فرستادن کارت پستال‌هایی از آن برای افراد، سازمان‌های سیاسی، اجتماعی و رسانه‌ای بسیاری از کشورها توجه مردم را جلب کرده و با تقدیرنامه‌ای که از سوی سازمان ملل متحد به‌خاطر این پوستر دریافت می‌کند، تشویق می‌شود تا کار در این زمینه را که برای توصیفشان اصطلاح “هنر پستی” را می‌سازد، ادامه دهدو در این دوره شش پوستر هم تولید می‌کند که آنها را “هنر دروغ” می‌نامد و در نمایشگاه جهانی آمریکا (۱۳۵۶) به نمایش می‌گذارد.
در سال‌های اوج‌گیری انقلاب به همراه برادرانش چهار پوستر معروف از جمله پوستر «آزادی قلم» را طراحی می‌کند که چون هیچ چاپخانه‌ای حاضر به چاپ آن نمی‌شود، خود شبانه‌روز به تکثیر آن و پراکندن آن همت می‌گمارند. پس از انقلاب هم تا سال ۱۳۶۰ به طراحی و تکثیر پوسترهای اجتماعی در مقیاس بزرگتری ادامه می‌دهند و در این مدت مجموعاً حدود چهل پوستر توسط او و دو برادرش بهزاد و اسماعیل منتشر می‌کند. دستگیری آن‌ها و یک سال و نیم زندانی شدن کوروش به‌خاطر انتشار این پوسترها، پایان این فعالیت گسترده بود.

                                                                 

 

حال دیگر از هنر کاربردی که در ۱۳۵۶ هم به شکلی دیگر با به نمایش گذاشتن پنجاه و دو قطعه حجم ـ تندیس‌هایی چون چراغ و کمد و لوستر و میز و این و آن به آن پرداخته بود، و این دست از کارها را هنر + هنر می‌نامید، دست می‌کشد و یکی از نخستین کسانی می‌شود که خط‌نقاشی را باب می‌کند. و در ۱۳۶۸ نمایشگاهی از این سلسله کارها در گالری کلاسیک و سال بعد در گالری گلستان برپا می‌کند. اما ریشه این خطوط و این شکل از نقاشی را که وی هنوز مصرانه به آن می‌پردازد از کجا مایه می‌گیرد؟: «ریشه برمی‌گردد به طراحی‌های موزه و معماری در سال‌های دوره هنرستان، و هلال‌ها و اسلیمی‌هایی که می‌دیدم و آن‌ها را طراحی می‌کردم. انگار که در من ته‌شین شده باشند. … اسلیمی‌های کاشی و قالی و ابرهای آسمان ایران است که سر در پی هم نهاده‌اند یا پیچش‌های خوشایند خوشنویسی است که با کشایندی‌اش از چنبره مانوس ترکیب‌‌های خط فارسی فراتر رفته است؟»

به گفتۀ عباس دانشوری، پژوهشگر و استاد تاریخ هنر و مدیر گروه هنر در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا: یکی از ویژگی های آثار شیشه گران ، توانایی او در جان بخشیدن به اشکال انتزاعی است. بسیاری از آثارش پرتره‌هایی است که در حقیقت ، پیکر آدمی را به تصویر می کشند . هر چند ، مرزهای متغییر این پرتره ها و چرخش پرانرژی فضاهای داخلی آنها ، حاکی از تجاربی پر حرارت است ..بسیاری از این پرتره ماجراهای هرکولی و افسانه‌ای را به یادآور می آورند. آنها همگی بر اساس ساختار معماری و در عین حال یک آگاهی اسرار آمیز پدید آمده‌اند…

                                                     

 

از تمام پرتره های او عملا صدایی طنین‌انداز که هراسان است به گوش می رسد .آهنگ نوسانی این نقاشی‌ها ، که همچون روح زندانی در تن بردگان میکلانژ در حرکت مورب ، عمودی و افقی است با خطوط کناره‌شان کاملا کرانمند شده ‌اند…باورم این است که زندانی بودن انرژی در نقاشی‌های شیشه گران ، که همیشه در پیکر آدمی نشان داده شده ، پرسش‌های وجودگرایانه ای را پیش می‌کشد.

                                                   

 

بنابراین ، بازی و ضدبازی کنش‌های رفتاری و محدودیت نموداری کناره‌ها نمی توانند از انگیزه‌های وجود گرایانه متمایز گردند .
بدین ترتیب می‌توان به جرات گفت که آثار انتزاعی شیشه‌گران ، جوهر زندگی را از راه حرکت پیچیده و ذره‌ای آشکار نموده و نقش تعیین‌کننده احساس‌های نفوذناپذیر و غیر قابل توصیف را – که اغلب به جای پاسخ دادن به طرح سوال می پردازند ـ به ما خاطرنشان می‌کند.