همزمان با گشايش نمايشگاه «پيش از سينما و آغاز سينما در ايران» در تالار چادرخانه کاخ گلستان، تحرير نخست اين نوشتار نيز به مناسبت پايان مراسم بزرگداشت صدمين سال سينماي ايران در شبانگاه يکشنبه ٢٧ شهريور ١٣٧٩ (١٧ سپتامبر ٢٠٠٠) در آن کاخ پخش شد.
در این مقاله نویسنده «هنریکردن» و تلاش برای مشخص کردن این پرسش را به بحث میگذارد که آیا میتوان مشخصات مشترکی میان هنری کردن و زیباییشناسی ژک رانسییر به ویژه برداشتش از «رژیم زیباییشناسی هنر» یافت...
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/Barnett-Newman-Aesthetics.jpg671650fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-28 14:29:112021-10-12 08:59:58هنریکردن و رژیم زیباییشناسی هنر
هنگام سخن گفتن در بارهی کارم؛ بارها این پرسش پیش میآید… میتواند دشمنانه یا دادگرانه؛ باشد؛ اما بیشتر اوقات تنها از سر کنجکاوی است… «آیا به راستی گمان میبرید هنر میتواند دنیا را دگرگون کند؟» از آنجا که هنر من بسیار سیاسی است؛ معنای ضمنی هنر سیاسی میتواند چندان در دنیای واقعی کارساز نباشد. این پرسشی است که هنرمندان سیاسی اغلب با آن رویاروی میشوند و پرسشی است که به گمان من بیشتر ما؛ گاه در کمال سرخوردگی و گاه در کمال نومیدی؛ از خود میپرسیم. اما تاریخ و نمونههای کنونی نشان میدهد که تاثیری ندارد. برای تمامی هنرمندان سیاسی پرسش بزرگ نباید این باشد که آیا هنر سیاسی کارساز است یا نیست؛ بلکه باید بپرسیم چگونه میتواند تاثیر بیشتری در دنیا بگذارد
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/Picasso-Guernica.jpg291650fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-28 14:05:212021-10-12 09:01:10هنر؛ هنرمندان و کنشگرایی — ۱۹۳۰ تا به امروز
پرویز براتی ـ پروانه اعتمادی به گفته خود سلیقهاش را از بهمن محصص به یادگار برده و جسارتش را از جلال آلاحمد. صریح است اما صراحت تنها، وجهی از شخصیت اوست.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/Parvaneh-Etemadi-Photo.jpg666484fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-28 12:56:512021-10-12 09:02:50تا خراب نکنی نمیتوانی بسازی/ گفتوگو روزنامه شرق با پروانه اعتمادی
هانس اولریچ اُبریست: این آغاز ۲۰۱۷ است. چه پیش میآید؟
الکساندر گلوک: صدسال از زمان انقلاب روسیه گذشته است. صد سال از زمان مارتین لوتر. مراقب سیلیکون ولی باید بود. آنها به اصطلاح گل کودکان ۱۹۶۸ هستند. که به شدت آنرا نادیده میگیرند. همین نیروی آن است.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/WhatArt10.gif394700fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-28 12:39:132021-10-12 09:03:56کاری که هنر میتواند بکند/الکساندر کلوگ و هانس اولریچ اُبریست
دینی که الهامبخش فیلم جنگ ستارگان و بازی خارها و شخصیتهایی به گوناگونی ولتر؛ نیچه؛ و فردی مرکوری بوده است. پس زرتشتیگرایی چیست؟
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/Zartosht-Rafael.jpg351624fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-28 11:58:202021-10-12 09:07:16دین ناپیدایی که به باخترزمین شکل بخشید
این هفته موزه هنر مدرن نیویورک (موما) مجموعه آثار مدرن خود را با جایگزین کردن آثار بزرگانی مانند هانری ماتیس و پابلو پیکاسو با کارهای هنرمندانی از بیشتر کشورهای مسلمان که دستخوش ممنوعیت سفر ترامپ میشوند؛ به نمایش گذاشت.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/parviz-tanavoli-moma-1.jpg7681024fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-28 11:43:082021-10-12 09:55:23موضع موزه هنر مدرن نیویورک نسبت به ممنوعیت سفر ترامپ چه میتواند باشد/ نگاهی نزدیکتر به نمایشگاه اعتراضی موما
در دورههای عدمقطعیت؛ هنر و فرهنگ فضاهای آزادی برای دگرگون کردن تفاوتهای فرهنگی و ناسازگاریهای سیاسی میشود. «حالات عدمقطعیت»؛ که در آکادمی هنر برلین بپاست؛ فضایی از ایستادگی هنری نسبت به از دست دادن حافظهی فرهنگی و خشنونت و بیگانههراسی را باز میکند.
به تازگی شاهد رشد فزایندهی علاقه به آنگونه واقعگرایی بودهایم که چنین مینمود مدتهاست که دیگر به گذشته پیوسته است. اما برداشت واقعگرایی آنچنانکه مینماید روشن نیست. «واقعگرایی» اغلب به معنای تولید نگارههای تقلیدی از «واقعیت» دریافته میشود.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/BGRealism1-1.jpg768976fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-28 09:46:132021-10-12 10:11:27به سوی واقعگرایی نوین
از لحاظ تاکتیکی مفهومگرایی بدون شک دارای قویترین موضع میان این سه انگاره است؛ چراکه نومینالیست (فیلسوف نامگرای) خسته میتواند به سمت مفهومگرایی بلغزد و با این حال وجدان سختگیر خود را با این تفکر تسلی دهد که هنوز به خوردن لوتوس (گل نیلوفر آبی) با افلاطونگراها تن نداده است.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/Conceptualism-2-1.jpg768913fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-28 09:37:232021-10-12 10:12:44یک و سه ایده: سیر مفهومگرایی در گذر زمان؛ پیش، پس و در زمانهی هنرمفهومی
یکی از پیامدهای جهانی کردن و از حالت منطقهای درآوردن سرمایه مالی عبارت از این بوده که تصمیمهایی که اکنون نمایندگان جرگهسالاری (الیگارشی) شرکتی میگیرند و روی شهروندان جهان تاثیر میگذارد، دیگر با منافع مستقیم ملت ـ دولتها مهار نمیشود.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/Geopolitics-2-1-1.jpg412550fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-28 09:22:012021-10-12 10:17:01ژئوپلیتیک و هنر امروز بخش(2) ملت ـ دولت به عنوان ظرف مبارزات چهانی
در سالهای شصت و هفتاد میلادی، سیاسی کردن به معنای موضعگیری، جاانداختن و پیروی از برنامهای سیاسی، شرکت در مبارزهی مسلحانه، در اختیارگذاشتن کاردانیها و زبردستیها (از جمله هنر) در خدمت انقلاب، پیکار به نام افق سوسیالیسم دولتی و رفتار کردن در همبستگی با مبارزه و ستیز با امپریالیسم و استعمار بود.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/Geopolitics-4-1.jpg370550fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-28 06:01:512021-10-12 10:18:54ژئوپلیتیک و هنر امروز بخش یک
چند سالی هست که همزمان با فرا رسیدن سال نو و فصل بهار، شهرداری تهران با همکاری سازمان زیباسازی برای ارائه هنرهای شهری برنامههایی را پیشبینی کرده است که شامل برگزاری نمایشگاهها و چیدمانهای هنری در فضاهای عمومی شهر است. هر ساله این رویدادها گستردهتر شده است و بر تعداد هنرمندان مشارکت کننده اضافه شده و طیف وسیعتری از گونههای هنری را نیز در بر گرفته است.
یکی از ویژگیهای برجستهی نگارگری ایرانی که آن را از سبک نقاشی غربی متمایز میکند وجود تشابه انکارناپذیر میان پیکرههای زن و مرد است.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/Mohammad-Qasim-1620-1.jpg768541fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-28 05:21:232021-10-12 10:38:43نگارگری ایرانی : پنجره ای تجسّمی به سوی زبانی خالی از جنسیّت
در نگاهی کلی به هنر مدرنِ قرن بیستم، از دیدگاه امروز به نظر میرسد بخش عمده زیباییشناسی این دوره در واقع یک زیباییشناسی محلّیگرا (provincialism) بوده است.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/Bernard-Khoury-1.jpg370700fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-25 10:14:572021-10-12 11:06:28محلّیگرایی کمالیافته: تأثیر توسعه اقتصادی نابرابر بر هنر معاصر دنیا
رابطهی میان هنر و قدرت، یا هنر و جنگ، یا هنر و دهشت، اگر بخواهیم با ملایمت از آن سخن بگوییم باید گفت که همواره رابطهی مبهمی بوده است. درست است، هنر برای رشد خود نیاز به آرامش و سکوت دارد.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/Social-Media2-1.jpg535713fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-25 10:00:582021-10-12 11:07:48سرنوشت هنر در دوران دهشت
رابطه میان هنر و پول را میتوان از دو راه دریافت. نخست آنکه هنر را میتوان مجموع آثاری تعبیر کرد که در بازار هنر در گردش است. در این صورت، هنگامی که در بارۀ هنر و پول سخن میگوییم، پیش از هر چیز به رشدهای چشمگیری میاندیشیم که در این دههها در بازار هنر روی داده است: حراجیهای هنر نوین و امروز، مجموعههای هنگفتی که برای آثار پرداخت میشود و این و آن ـ چیزی که روزنامهها هنگامی که میخواهند از هنر امروز سخن بگویند، گزارش میکنند. اکنون تردیدی نیست که هنر را میتوان در چارچوب بازار هنر دید و هر کار هنری میتواند کارکردی مانند کالا داشته باشد.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/BGAM2-1.jpg303350fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-25 06:52:212021-10-12 11:08:47هنر و پول
از آنجا که سبک فلسفی نگارستانی «نظریه و ساختهی خیال (تخیلی)» طبقهبندی شده است، بنابراین با هنر که میتوان آنرا خیالپردازیافریننده تعریف کرد، پیوند نزدیکتری مییابد. هر بیان هنری به هر حال تکیه به فلسفهای خاص دارد، و بر همین اساس این نوشته از هر دو جهت برشمرده میتواند برای هنرمندان بسیار الهامبخش و رهگشا باشد، چون به معنای مردم بودن و تعهداتی میپردازد که مردم بودن میطلبد.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/permutations_johnWhitneyWEB-1.jpg300400fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-25 06:18:552021-10-12 11:09:44کار آمردم، بخش دوم: نامردم
رضا نگارستانی: نویسنده و فیلسوف ایرانی متولد شیراز و ساکن نیویورک است که به خاطر «پیشگامی در سبک «نظریه ـ ساختهی خیال» که نخستینبار در کتابش به نام سیکلونوپدیا (۱۳۸۹) پیش کشید، شناخته شده است.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/1thelaborpart1-1.jpg300400fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-25 06:00:502021-09-11 08:22:47کار اَمردم، بخش اول: مردم
زاغههايي که در حومههاي شهر ليما، پايتخت پرو به وجود آمدهاند، زاييده جنگ داخلي، آشفتگي اقتصادي، درگيريهاي قومي، و بحرانهای زيست محيطي اند.
https://farairan.com/wp-content/uploads/2021/08/whenfaithmovesmountains-1.jpg373550fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-25 05:48:152021-09-11 07:41:22تمثيلهاي هنر، سياست، و شعر
حفاظت از بافتهای تاریخی در ایران در مقایسه با دنیای غرب، تلاشی نوپا محسوب میشود. در اروپا این دغدغه از سالها پیش و همگام با صنعتی شدن جوامع رشد کرد.
http://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.png00fatma hesamihttp://farairan.com/wp-content/uploads/2025/02/farairan-logo2022.pngfatma hesami2021-08-25 05:26:152021-08-25 05:26:15گذری به اودلاجان، یادگاراز یاد رفته تهران
در منابع گوناگون خواه ایرانی و خواه بیگانه گفته شده که در قرن پنجم پیش از میلاد یعنی زمان هخامنشیان، اوستایی وجود داشته که با طلا روی ۱۲۰۰۰ پوست گاو نوشته شده بود که با دیگر گنجینهها و کتابخانهی تخت جمشید که به دست اسکندر به آتش کشیده شد بسوخت.