آخرین مقاله

"دوستم داشته باش، دوستم ندشته باش" عنوان نمایشگاهی بی سابقه است که در آن آثار هنرمندانی از کشور آذربایجان و همسایگانش به نمایش گذاشته‌اند: آثار جدیدی از 17 هنرمند از آذربایجان، ایران، ترکیه، روسیه و گرجستان. نمایشگاه به وسیله بنیاد غیر انتفاعی "یارات"(YARAT) که در باکو مستقر است، برای نخستین بار در پنجاه و پنجمین بینال ونیز از اول ژوئن تا 24 نوامبر 2013 به نمایش گذاشته شد و اکنون به زادگاه اصلی خود، باکو باز می‌گردد.

هنر مدرنیته از آغاز گونه‌ای وابستگی به نظریه را متجلی می‌کرد. در آن زمان ـ و حتی بسیار دیرتر ـ ”نیاز هنر به توضیح” (Kommentarbeduerftigkeit) را که توصیف آرنولد گهلن Arnold Gehlenاز این گرسنگی برای نظریه بود‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، به نوبه خود این واقعیت مسلم توضیح می‌داد که هنر نوین ”دشوار” است، یعنی در دسترس طیف بزرگی از مردمان نیست.

روشن است که امروز عمل نمایشگاه گردانی[1] چیزی بسیار فراتر از برپایی نمایشگاه‌های هنری و دوست داشتن آثار هنری و اهمیت دادن به آن‌ها است. نمایشگاه‌گردان‌ها کار بسیار بیشتری می‌کنند: آن‌ها با انتخاب چیزی که مرئی شده امور تجربه و آزمایش هنری را در دست دارند، تولید هنرمندان را در متن خود قرار می‌دهند، قابش می‌گیرند و بر توزیع سرمایه‌های تولید، هزینه‌ها و قیمت‌هایی که هنرمندان را به رقابت وامی‌دارد نظارت دارند.

هرچند موضوع این مقاله بیشتر به جامعه‌شناسی مربوط می‌شود، اما این جامعه‌شناسی رسانه‌های اجتماعی است و رابطه ما با آنها در دیروز، امروز و فردا. به جز آنکه رسانه‌های کامپیوتری، هم از لحاظ طراحی و زیبایی‌شناسی به هنر مربوط می‌شوند، که در ترجمه مقاله‌های بوریس گرویس تا اندازه‌ای هم به این موضوع پرداخته شده، اما هدف اصلی از ترجمه این مقاله آگاه شدن از رابطه‌ای است که ما با این اسباب‌بازی داریم که دنیایی برای خود شده و اینکه چه تاثیرات بی‌درنگی در زندگی و روابط ما دارد.

توهم فرضی که در اثر پایان نو در هنر، به وجود آمده، دست در دست سوگندی تازه در جای دادن هنر در زندگی دارد. هنرمندان و نظریه‌پردازان آرزو دارند خود را به این شکل نشان دهند که در مقایسه با ساختارهای انتزاعی و از رده خارج شدۀ تاریخی که با سیستم موزه و بازار هنر بازنمایی می‌شوند، به راستی زنده و واقعی‌اند.

هنر امروز تا جایی سزاوار نامش است که امروزیّت خود را متجلی کند ـ و این تنها به این معنا نیست که به تازگی ساخته یا به نمایش گذاشته شده باشد. بنابراین پرسش ”هنر امروز چیست؟” به معنای ضمنی این پرسش است که ”امروزی چیست؟” امروزی به این معنا را چگونه می‌توان نشان داد؟